Oscypek to nie tylko ser – to część góralskiej tradycji i jeden z najbardziej rozpoznawalnych produktów regionalnych w Polsce. Niestety na rynku można spotkać wiele „oscypków”, które z prawdziwym wyrobem mają niewiele wspólnego. Jak więc odróżnić oryginał od podróbki?
1. Chroniona nazwa i pochodzenie
Prawdziwy oscypek jest produktem chronionym w Unii Europejskiej jako Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP). Oznacza to, że może być wytwarzany wyłącznie w określonym regionie Podhala i okolic, według tradycyjnej receptury.
Jeśli kupujesz oscypek w przypadkowym miejscu poza regionem, warto zapytać sprzedawcę o pochodzenie sera.
2. Skład – przede wszystkim mleko owcze
Tradycyjny oscypek powstaje głównie z mleka owczego (z ewentualnym niewielkim dodatkiem mleka krowiego). Jeśli ser jest produkowany wyłącznie z mleka krowiego, nie jest prawdziwym oscypkiem – to raczej ser wędzony w stylu góralskim.
Smak prawdziwego oscypka jest:
- wyrazisty,
- lekko słony,
- z charakterystyczną nutą wędzenia,
- z delikatnym, owczym aromatem.
3. Charakterystyczny kształt i wzór
Oscypek ma wrzecionowaty kształt (zwężający się na końcach) oraz ozdobne wzory odciskane w drewnianych formach. Każda forma ma tradycyjny, góralski ornament.
Wnętrze sera powinno być:
- zwarte,
- sprężyste,
- jednolite (bez dziur jak w serze typu szwajcarskiego).
4. Kolor i wędzenie
Skórka prawdziwego oscypka ma kolor od jasnosłomkowego do złotobrązowego – w zależności od stopnia wędzenia. Zapach powinien być naturalnie dymny, ale nie ostry ani chemiczny.
Zbyt żółty kolor lub bardzo miękka konsystencja mogą świadczyć o tym, że to nie tradycyjny wyrób.
5. Cena ma znaczenie
Produkcja prawdziwego oscypka jest czasochłonna i opiera się na mleku owczym, które jest droższe niż krowie. Jeśli cena jest podejrzanie niska, warto zachować ostrożność.